Format atmak tam olarak ne demek?
Format, diskteki Windows'un, programların ve kişisel dosyaların silinip sistemin yeniden kurulmasıdır. Telefondaki fabrika ayarlarına dönmeye benzer. İşlem bitince bilgisayar ilk günkü gibi temiz açılır.
Ama sizin fotoğraflarınız, belgeleriniz ve kurduğunuz programlar da gider. Bu yüzden sıralama hep aynıdır: önce yedek, sonra format.
Bilgisayara format atmak ne zaman gerçekten gerekir?
Her yavaşlıkta format gerekmez. Çoğu zaman daha hafif çözümler vardır. Format genellikle şu durumlarda mantıklıdır:
- Virüs temizlendiği hâlde sistem hâlâ düzgün çalışmıyorsa.
- Windows açılmıyor ve onarım seçenekleri sonuç vermiyorsa.
- Yıllar içinde biriken programlar yüzünden cihaz çok yavaşladıysa.
- Bilgisayarı satacak ya da başkasına devredecekseniz.
- Sistem dosyaları bozulmuş ve sık sık mavi ekran alıyorsanız.
Sorun donanımdaysa format işe yaramaz. Yıpranmış bir disk ya da bozuk bir bellek formatla düzelmez. Bu ayrımı ön teşhiste yaparız. Yavaşlık için önce yazılım kaynaklı yavaşlık rehberine bakmanızı öneririz.
Format atmadan önce neler yedeklenmeli?
Unutulan şey çoğu zaman en değerli olandır. Aşağıdaki listeyi tek tek kontrol edin:
- Masaüstü, Belgeler, İndirilenler, Resimler ve Videolar klasörleri.
- Tarayıcıdaki yer imleri ve kayıtlı şifreler. Bunları önce hesabınıza ya da bir şifre yöneticisine aktarın.
- E-posta programlarının yerel arşivleri.
- Muhasebe, tasarım ya da mesleğinize özel programların veri dosyaları.
- Program lisans bilgileri ve hesap kullanıcı adları.
- Dışarıda kayıtlı olmayan oyun kayıtları ve fotoğraf albümleri.
Yedeği aldıktan sonra rastgele birkaç dosyayı yedekten açıp deneyin. Açılmayan bir yedek, yedek sayılmaz. Yöntemler için dosya yedekleme yöntemleri sayfasına, yeni cihaza taşımak için veri aktarımı sayfasına bakabilirsiniz.
"Dosyalarımı sakla" ile "her şeyi kaldır" arasındaki fark nedir?
Windows'ta Ayarlar, Sistem, Kurtarma bölümünde "Bu bilgisayarı sıfırla" seçeneği bulunur. İki yol sunar.
Dosyalarımı sakla: Programlar ve ayarlar silinir, kişisel klasörler kalır. Yine de yedek almanız gerekir, çünkü işlem sırasında bir aksilik olabilir.
Her şeyi kaldır: Disk tamamen temizlenir. Cihazı satmadan önce bu seçenek uygundur. Dosyaları geri getirmek sonradan çok zordur.
Evde format atarken nelere dikkat edilmeli?
Kendiniz denemek isterseniz güvenli sıra şudur:
- Yedeği alın ve yedekten birkaç dosya açarak kontrol edin.
- Dizüstüyseniz şarj aletini takın. Kurulum ortasında kapanmamalıdır.
- Windows kurulum aracını yalnızca Microsoft'un kendi internet sitesinden indirin.
- Lisansınızın cihaza tanımlı olup olmadığına bakın. Ayrıntı için lisans ve aktivasyon sorunları sayfasına göz atın.
- Disk şifreleme açıksa kurtarma anahtarınızı bulmadan başlamayın.
- Kurulumdan sonra sürücüleri ve güncellemeleri yükleyin.
Kurulumun kendisi ayrı bir konudur; adımlar için Windows kurulumu rehberimiz var.
Bunları yapmayın
Kurulum sürerken düğmeyle bilgisayarı kapatmayın. İnternetten indirilen "hazır, kırık Windows" paketlerini kullanmayın; çoğu zararlı yazılım taşır ve güvenlik güncellemesi almaz. Yedek almadan "her şeyi kaldır" seçeneğine basmayın.
Serviste format nasıl yapılıyor?
Kurye cihazı kapınızdan alır. Önce ön teşhis yapılır; çünkü sorun diskteyse format sonucu değiştirmez ve boşuna zaman kaybedersiniz.
Format gerekirse sizden onay alınır ve dosyalarınız yedeklenir. Windows resmî kaynaktan kurulur, sürücüler ve güvenlik güncellemeleri yüklenir. İstediğiniz programlar kurulur. Teslimde neyin yapıldığı size yazılı olarak anlatılır.
Yeni bir cihaz aldıysanız temiz bir başlangıç için ilk kurulum ayarlarına da bakabilirsiniz.
Bu konuda yardım isterseniz
Format gerekip gerekmediğinden emin değilseniz yazın. Önce bakarız, gereksizse söyleriz. Ön teşhis ücretsizdir, kurye ücretsizdir. Onarımdan önce yapılacak işlem ve fiyat size bildirilir; yapılan işlem için 3 ay yazılı garanti verilir.
Sık sorulan sorular
Bilgisayara format atınca dosyalarım silinir mi?
"Her şeyi kaldır" seçeneğinde evet, silinir. Bu yüzden önce yedek alınmalıdır. "Dosyalarımı sakla" seçeneğinde kişisel dosyalar kalır, ancak programlar silinir.
Format atınca bilgisayar hızlanır mı?
Yavaşlığın nedeni yazılımsa çoğu zaman evet. Neden eski bir disk ya da yetersiz bellekse format tek başına yeterli olmaz. Bu yüzden önce nedeni anlamak gerekir.
Format atınca Windows lisansı kaybolur mu?
Çoğu bilgisayarda lisans cihaza tanımlıdır ve yeniden kurulumda kendiliğinden tanınır. Emin değilseniz model bilgisiyle yazın, birlikte kontrol edelim.
Format ne kadar sürer?
Süre; diskin hızına, kurulacak program sayısına ve güncellemelere göre değişir. Teşhisten sonra size açık biçimde söylenir.
Formatı kendim atabilir miyim?
Evet, yedeğiniz varsa ve resmî kurulum aracını kullanırsanız yapabilirsiniz. Takılırsanız ya da bir hata görürseniz işlemi yarıda bırakıp bize yazın.
Format attıktan sonra silinen dosyalar geri gelir mi?
Geri getirmek zordur ve garanti edilemez. Yeni veri yazıldıkça şans azalır. Yedeksiz format yaptıysanız bilgisayarı kullanmayı bırakıp hemen yazın.